Book Watchers

ಶಿ.ಜು ಪಾಶ

ಶಿ.ಜು.ಪಾಶ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರಾದವರು ಕವಿ ಜುಬೇರ್ ಪಾಷ. ಎರಡು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು, ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕಥಾ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿತೆ, ಕಥೆ, ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಪಾಶ ಅವರು ಪತ್ರಕರ್ತರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

Related Articles

‘ಕಾಫಿ’ ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಕಾವ್ಯರುಚಿ- ಕೋಶಿ’ಸ್

 ತಲೆಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿ ಕಾಲು ಮೇಲೆ ಮಾಡಿ ಎಷ್ಟೇ ಕೋಶಿಶ್ ಮಾಡಿದರೂ ಇಂಥ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೇ   ಇಲ್ಲ. ಅಂಥಲ್ಲಿ ಕೆ.ನಲ್ಲತಂಬಿ ಕಾಫಿ ಟೇಬಲ್‍ನಲ್ಲಿ ದಕ್ಕಿದ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮ್ಮ   ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಅದುವೇ `ಕೋಶಿ’ಸ್ ಕವಿತೆಗಳು. ಉದ್ದನೇ ದೇಹದ ತೆಳು ಮೈ-ಕೈ ಹೊತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂಕಲನ ಹೊಸದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ   ಸದ್ದುಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಕಾವ್ಯಪ್ರಿಯರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. 

 ಕಾವ್ಯದ ಸಿದ್ಧ ಮಾದರಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಆಚೆಗೆ ತೂರಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮೂಸೂ ನೋಡದೇ ಹೊಸದೇ ಆದ ಹಾದಿ   ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆ.ನಲ್ಲತಂಬಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೊರಟು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಫಿ ಕಪ್ಪಿನೊಳಗೆ ಈಗ ಜಗತ್ತೇ ಇದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಗತ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ಕಾಫಿ   ಕಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದ ನಮಗೆ, ಅದೇ ಕಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಜಗತ್ತು ಕೂಡ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಲ್ಲತಂಬಿ ಈ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.   ಇಡೀ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಬರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಹೋಟೆಲ್‍ನದು- ಆ ಹೋಟೆಲ್‍ನ ಹೆಸರು ಕೋಶಿ’ಸ್.   ಮತ್ತೊಂದು ಅಲ್ಲಿ ವೈಟರ್ ಆಗಿರುವ ವಿನ್ಸೆಂಟ್‍ನದು. ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಹೀರುವ ಗ್ರಾಹಕ. 

 ಕಾಫಿ ಕಪ್ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಕವಯತ್ರಿ ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿ ಈ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಫಿಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮತ್ತದರ   ಒಳಮರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಹೇಳುತ್ತಲೇ, ಕಾಫಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಕಲೆಯವರೆಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಲೇ, ಅದರ   ನಿರಂತರತೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಅರಹುತ್ತಲೇ ಕೋಶಿ’ಸ್ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ಎಡತಾಕುವ ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿ ಯವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕಾಫಿಯನ್ನು   ಹೀರುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೀರಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಿದೆ ಅವರ ಮುನ್ನುಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಮೂರು ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು   ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕವಿ ಅಥವಾ ಕಾಫಿಗಾಗಿ ಕಾದು ಕುಳಿತವನ ನೆಲೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಫಿಯೊಡನೆ ತನ್ನ ಕಾಣ್ಕೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಮೂರನೇಯದು ಕಾಫಿ ಒಂದು ಉತ್ತರವಾಗಿ, ಪರಿಹಾರವಾಗಿ, ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿ  ಮೊದಲ ಎರಡು ನೆಲೆಗಳನ್ನೂ ಬೆಸೆಯುವ ಮೂರನೇಯ ಓದುಗರ ನೆಲೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗುಲ್ಝಾರ್‍ರವರ ತ್ರಿವೇಣ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಲ್ಲತಂಬಿಯವರ ಈ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಗುಲ್ಝಾರ್‍ರವರ ತ್ರಿವೇಣ  ಪದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿ ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿ ಯವರು ಇಲ್ಲಿನ ಕವಿತೆಗಳ ಮಹತ್ವ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದನ್ನು ತೂಗುತ್ತಾರೆ. 

ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಇಲ್ಲಿ ಕವಿಗಿಂತ ಕಿಲಾಡಿ. ಕವಿ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿನ್ಸೆಂಟೇ ಪರಿಹಾರ. 

 `ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದವರೇ 
    ಮುಲಾಮು ಹಚ್ಚಬೇಕಾಗಿರುವುದು 
    ಸಂಬಂಧದ ಸೊಬಗು
    ಅಲ್ಲವೇ ಸಾರ್’ ಎಂದ 
    ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ತಂದಿಟ್ಟ 
    ಕಾಫಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ತುಸು 
    ಹೆಚ್ಚು

-ಹೀಗೆ, ಕವಿ ಯಾವುದೋ ಮಾನಸಿಕ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಕವಿಯೇ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿ ಬಂದು ಕುಳಿತೋ ಇದ್ದಾಗ ಕಾಫಿ ತಂದು ಕೊಡುವ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕವಿಯ ಪರಿಹಾರವೂ ಆಗಿ, ಆ ಪರಿಹಾರ ಇಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಯೂ ಆಗಿ ಸಫಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 

`ಮೌನಕ್ಕೂ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ 
ಕಿವುಡಾಗಬೇಕು ಸಾರ್’
ಅರ್ಥವಾಗದೆ ಕಣ್ಣು
ಬಿಡುತ್ತಾ ಕಾಫಿ ಹೀರುತ್ತಿದ್ದ
ನನ್ನ ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ ಹೋದ
ವಿನ್ಸೆಂಟ್

-ವಿನ್ಸೆಂಟ್‍ನ ಮಾತುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಪದರು ಹೇಳಿಹೋದ ಗಾದೆಗಳಂತೆಯೂ ನಿಮಗೆ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳಬಹುದು. ವಿನ್ಸೆಂಟನ ಈ ಚುಟುಕು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಇಡೀ ಕೋಶಿ’ಸ್ ಸಂಕಲನದ ಜೀವಾಳ. ಸ್ವತಃ ಕೆ.ನಲ್ಲತಂಬಿಯವರು ತಮ್ಮ `ಕಾಫಿ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ನಾನು’ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡು ಕೋಶಿ’ಸ್ ಹಿಂದಿರುವ ಜೀವಜಲದ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಣ ಗಳು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯಿಂದ, ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ, ಧ್ವನಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯನೋ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಅವನ ನಲಿವು-ನೋವು, ಸಂತಸ, ದುಃಖ, ಕೋಪ-ತಾಪ, ಪ್ರೀತಿ-ಪ್ರೇಮ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಮಾತುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಥೆಯಾಗಿ, ಕವಿತೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ, ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ನೋವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗದೆ ಮೊರೆ ಹೋದದ್ದೇ ಕೋಶಿ’ಸ್. 

ಕೋಶಿ’ಸ್ ಒಳಗಿರುವ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಯಾರು? ಅವನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದ? ಕೆ.ನಲ್ಲತಂಬಿ ಎಂಬ ಕವಿಗೆ ಈ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿ? ಎಂಬುದನ್ನು ಚುಟುಕಾಗಿ ನಲ್ಲತಂಬಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿವೇಕ ಶಾನಭಾಗ್‍ರವರ `ಘಾಚರ್ ಘೋಚರ್’ ಅನ್ನು ತಮಿಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಇವರಿಗೆ ಗೆಳೆಯನಾದನಂತೆ. ಅವನೇ ತೋರಿದ ದಾರಿ ಕೋಶಿ’ಸ್. ಆತನ ಮೂಲಕ ಒಂದೆರಡು ಕವಿತೆ ಬರೆದು ತಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ ಸುಮ್ಮನಾಗಲು ಹೊರಟ ಕವಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಗೆಳೆಯ-ಗೆಳತಿಯರ ಪ್ರೀತಿಯ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮಣ ದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬರೆಯತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಕಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಹೋದಲ್ಲಿ ಬಂದಲ್ಲಿ `ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಹೇಗಿದ್ದಾನೆ ಸಾರ್?’ ಎಂದು ಕೇಳುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯೇನಿರಲಿಲ್ಲ. ಸತೀಶ್ ಆಚಾರ್ಯರವರ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೋಶಿ’ಸ್ ಕವಿತೆಗಳು ಕೇವಲ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದಲ್ಲ; ಕಾಫಿ ಹೀರಿದಂತೆಯೇ ಮೈ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದುಬಿಡುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕಾಫಿ ಕುಡಿದು ಕೆಳಗಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತೆ ಕುಡಿಯಲೆಂದೇ ಮನಸ್ಸು ಬೇಡಿಕೆ ಇಡುವಂತೆ ಕೋಶಿ’ಸ್ ಕವಿತೆಗಳು ಕೂಡ ಪದೇ ಪದೇ ತಮ್ಮನ್ನು ಹೀರಲು ಬರಲೇ ಬೇಕೆಂದು ಚಟ ಹತ್ತಿಸುತ್ತವೆ. 

ಇಡೀ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟಿದೆ. ಆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ದಾಟುವುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಕವಿತೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಇಲ್ಲಿ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಪ್ರವಾದಿಯಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸಂತನಂತೆ ಪರಿಹಾರ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೇಯಸಿಯಂತೆ ಹೃದಯ ಹೊಕ್ಕುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಕಾಫಿಯ ಹಬೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. 

`ಕಾಫಿ ಇಡುತ್ತಾ
ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಹೇಳಿದ;
ಪ್ರಮಾಣ, ಭರವಸೆ, ನಿರೀಕ್ಷೆ
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಾಯಬೇಕು ಸಾರ್...’

ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಕೊಡುವ ಕಾಫಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಕಾವ್ಯರುಚಿಯಿದೆ. ಅದನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕುಳಿತು ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಹೀರಿದರೆ ಆ ಸುಖವೇ ಬೇರೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಒಂದು ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಇಡೀ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತಿದೆ – 

`ಕವಿತೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸುವುದು
ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು
ಬಲು ಕಷ್ಟ ಸಾರ್’
ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ತಂದಿಟ್ಟ ಕಾಫಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರುಚಿ.    

                                                                                                     * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

 

ಈಚನೂರು ಇಸ್ಮಾಯಿಲರ ‘ಕಳೆದುಹೋದ ಜೀವ’ದ ಭಾವ ಹುಡುಕುತ್ತಾ...

ಈಗಾಗಲೇ ಮೂವತ್ತೈದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿರುವ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈಚನೂರು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಓದಿಕೊಂಡವರು. ತಮ್ಮದೂ ಕೊಡುಗೆ ಇರಲಿ ಎಂದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ ನೆಂಟಸ್ತನ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವರು. ಕವನ, ಖಂಡಕಾವ್ಯ, ಹನಿಗವನ, ಸಣ್ಣಕಥೆ, ಗದ್ಯ, ನಾಟಕಗಳು ಕೂಡ ಇವರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಕೈ ಆಡಿಸದ ಬರವಣ ಗೆ ಇಲ್ಲ- ಮಾಡದ ಕೆಲಸಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಈಚನೂರು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಟೆಲಿಚಿತ್ರ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸಲು ಹೊರಟವರು. ಇವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಕಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ; ‘ಕಳೆದು ಹೋದ ಜೀವ’ ಎಂಬ ಖಂಡಕಾವ್ಯದ ಕುರಿತ ಟಿಪ್ಪಣ  ಇಲ್ಲಿದೆ. 

ಕಳೆದು ಹೋದ ಜೀವ; ಈಚನೂರು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‍ರವರ ಖಂಡಕಾವ್ಯವಿದು. ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಕಿತ್ತಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಕೊಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮರುಗಿ ಅವರು ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಲೇ, ಮನುಷ್ಯತ್ವ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾಯಿತೋ ಎಂದು ಹುಡುಕುತ್ತಲೇ ಈ ಖಂಡಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಕವಿ ಅಪಾರವಾದುದನ್ನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಎಂಬಾತ ಸುಮ್ಮನೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾವ್ಯ ಬರೆದರೆ ಅದೇನು ಚಂದ? ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಬದುಕನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿನ ದುರಂತಗಳನ್ನು ತನ್ನದೇ ದುರಂತಗಳೆಂಬಂತೆ ಕಣ ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾ ಬರೆಯುವ ಕಾವ್ಯ ಸದಾ ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಲ್ಲದು. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಹೊಸ ಹೊಸ ತಾತ್ಪರ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಗಂಧದಂತೆ ಹರಡಬಲ್ಲದು. ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ಈ ಖಂಡಕಾವ್ಯದ ಕವಿಗೆ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದು ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ. 
ಆಕೆಯ ಹೆಸರು ಕೌಸರ್ ಬಾನು. ಗಂಡ ಫಿರೋಝ್. ಇಬ್ಬರು ಗುಲ್ಬರ್ಗದಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಪಾಡಿಗಾಗಿ ಗುಜರಾತಿಗೆ ಹೋಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ದುಡಿದು ಬದುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಷ್ಟವೋ ಸುಖವೋ ಅಂತೂ ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಕನಸು ಅದೇನು ಕಂಡಿದ್ದರೋ? ಆದರೆ, 2002ರ ಗುಜರಾತ್ ಗಲಭೆಯ ನಂತರ ಕೋಮು ದ್ವೇಷ ಮುಗಿಲುಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಗೋದ್ರಾದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸಬರಮತಿ ರೈಲಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದ ನಂತರ ಇಡೀ ಗುಜರಾತ್ ಹಬೆಯಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೈಲಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ಕೋಮಿನವರು ಎಂದು ತಿಳಿದ ಕೆಲವರು ಹಸಿರು ಬಾವುಟಗಳ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟದ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೌಸರ್‍ಬಾನು ಕೋಮು ಗಲಭೆಗೆ ಭೀಕರವಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ಕೊಲೆಗೈಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಗರ್ಭಿಣ . ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ ಆಕೆಯ ಗಂಡ ಫಿರೋಝ್ ಮಾತು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೊಲೆ ನಡೆದು ಮೂರು ಜೀವಗಳು ನಶ್ವರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅದೇನು ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದಳೋ ಅವಳು? ಅಂತಹ ಧರ್ಮ ಧರ್ಮಗಳ ನಡುವಿನ ಜಗಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಜೀವಗಳು ಬಲಿಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದ ವಸ್ತುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಈಚನೂರು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಕಳೆದು ಹೋದ ಜೀವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೆತ್ತಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

`ಬಿಸಿಲು ಸೀಮೆಯ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಂಕಿ ಸುಡುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಖಂಡಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಹೊಳಹುಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಅನ್ನ ಬೀಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಣ ್ಣೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನದಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಕವಿ ನಂತರ ನೇರವಾಗಿ ಗುಳೆಯ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಕೌಸರ್‍ಬಾನುವಿನ ಕಹಾನಿ. `ಹಸಿವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ದುಗುಡದ ಕರುಳು’ ಎಂದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮರುಗುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಕವಿ ಕೌಸರ್‍ಬಾನುವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಬಡತನ ಹಿಂಡಿಹಿಪ್ಪೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆ ಬಡತನವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯುವ ಧರ್ಮ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಚಿಂತೆ ಇಲ್ಲಿನ ಕವಿಯದ್ದು. ಆದರೆ, ಬದುಕನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಾರದ, ಬಡತನವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸದ ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಆಕೆಗೂ ಪ್ರೀತಿ. ಆದರೆ, ಅದೇ ಧರ್ಮ ಅವಳ ಬದುಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಅವಳಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಹಕೀಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೌಸರ್ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿರುವ ಸತ್ಯ ಕವಿಗಂತು ಗೊತ್ತಿದೆ. ಅದನ್ನೇ ಆತ ಅಕ್ಕಡಿ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಹೋಗುವ ಆ ಜೀವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಆ ಜೀವದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂವಾದ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಕವಿ. 

ಎಲ್ಲ ಹಸಿವುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲೆಂದೇ ಗುಳೆ ಹೊರಡುವ ದಂಪತಿ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿ ಜೀವನ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡನ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೇ ಕಾಲಯಾನ ನಡಿಗೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಕೌಸರ್‍ಬಾನುಳ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಯ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಚಂದವಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುಜರಾತ್ ಇವರು ಹೋದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ನೆಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಆ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಜೀವ ತೆತ್ತುವ ಘಳಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿನ ದುರಂತ. ಆ ದುರಂತವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಕವಿ. ಅನುಭವ, ಅನುಭಾವ, ಧರ್ಮ, ಧರ್ಮಾತೀತ ಎಂದೆಲ್ಲ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಕೌಸರ್‍ಬಾನುಳನ್ನು ತನ್ನ ಖಂಡಕಾವ್ಯದ ಅಖಂಡ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೀದರ್ ಸೀಮೆಯ ಹನುಮಕ್ಕ ಕೂಡ ಕಣ ್ಣಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಹುಣಸೆಕಾಯಿ ತಿನ್ನುವ ಆಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೌಸರ್ ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವದ ಬರುವಿಕೆಗೆ ಟಿಪ್ಪಣ  ಬರೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲಯನದ ಪಾಠ ಕಲಿತವರಾರು? ಕಾಲ ಎಲ್ಲದನ್ನೂ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ನೀರು ಎರಡೂ ಮುಖಾಮುಖಿ ಆದಾಗಲೂ ಬೆಂಕಿಯೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆಂದರೆ ಕೌಸರ್ ದೇಹದೊಳಗಿದ್ದ ಭ್ರೂಣ ಏನು ತಾನೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬಲ್ಲದು; ಇಲ್ಲಿ ಆ ಗರ್ಭದ ಮಗು ಕೂಡ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬೆರಗಿನಿಂದ ಕೂಸು ಹೇಳುವ-ಕೇಳುವ ಕವಿಯ ಕಲ್ಪನೆ ಇಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಆದರೆ, ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲದೂ ಇರಬೇಕಲ್ಲ; ಗುಜರಾತಿನ ತುಂಬಾ ಗುಡುಗಿನ ಸದ್ದು. ಧರ್ಮ ಧರ್ಮಗಳ ಸದ್ದು. ಯಾರು ಯಾರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಯಾಕೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಯಾರಿಗಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಗಳಿಲ್ಲ. ನಾನು ಜೋಪಾನವಾಗಿ, ಜತನವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಯುವೆ ಎಂದು ತನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದ ತಾಯಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಯಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ. ಹೊಡಿದವರು, ಬಡಿದವರು, ಕಡಿದವರು ಕಾರುಬಾರು ಮಾಡುವಾಗ ಯಾವುದು ತಾನೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ? ಕೌಸರ್ ಕೂಡ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗೆ ತನ್ನ ಮೈ ರಕ್ತ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ರಕ್ತ ಚೆಲ್ಲಿಕೊಂಡ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೊಕ್ಕುಳಿಂದ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಕೂಸು ಕೂಡ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲದು ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟುವ ಹೊತ್ತು. ಎಲ್ಲರೂ ಜೀವಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಡುವ ಹೊತ್ತು. ಒಂದು ಕಡೆ ತಾಯ್ತನ ಮರೀಚಿಕೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಕಂದನ ಆಸೆಯ ಮರೀಚಿಕೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಅಪ್ಪ ಕೂಡ ಈಗ ಅದೇ ಮರೀಚಿಕೆಯ ಮಡಿಲ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ್ತಿದ್ದಾನೆ. 

ಹೀಗೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಷಾದದ ಛಾಯೆಯನ್ನೇ ಮೂಡಿಸುವ ಈ ಖಂಡಕಾವ್ಯ ಕಾವ್ಯವಾಗುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಎಡವುತ್ತದೆ. ಖಂಡಕವ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ವಸ್ತು ಅಖಂಡವಗಿದ್ದರೂ ಆ ವಸ್ತುವಿನೊಳಗಿನ ಹೃದಯತನ ‘ಮಾತಿಗಷ್ಟೇ’ ಸೀಮಿತವಾದಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕವಿ, ಇಲ್ಲಿ ಕೂತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ ಹೃದ್ಯಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಖಂಡಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕೆತ್ತಿದ್ದರೆ ಆ ಖುಷಿಯೇ ಬೇರೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಂದು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿ ಅವಸರಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಗದ್ಯಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕವಿತೆ ಯಾವತ್ತೂ ಕೇಳುವುದು ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು! ಆ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಕಾವ್ಯ ಗದ್ಯದ ಗುಣಬಿಟ್ಟು ಪದ್ಯದ ಆತ್ಮಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೆ. ಈಚನೂರು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಅಂತಹ ತಾಳ್ಮೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡರೆ ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಕಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೇನೇ ಇಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.

  .............................................................................................

 

'ಸಂತೆಯಲ್ಲಿದೆ  ಮಮತಾ ಮೇಣದ ಬತ್ತಿ’  

ಸಾಧಾರಣ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕುಟುಂಬವಿದ್ದರೇನಂತೆ- ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವವೊಂದು ಕವಿಯಾಗಿ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಕವಿಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯದ ವಿಷಯವೇನಲ್ಲ. ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಪುಟ್ಟ ಗೂಡೊಳಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಜಗವಿಸ್ತಾರದ `ಸಂತೆ ಸರಕ’ನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಛಾತಿ ಬೇಕು, ರೀತಿ ನೀತಿಯೂ ಬೇಕು. ಎಲ್ಲದರ ಜೊತೆ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಹೃದಯದ ಪದವಾಗಿಸುವ ಪ್ರೀತಿಯೂ ಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳ ಹೊರಟಿರುವುದು ಬಿ.ಎ.ಮಮತಾ ಅರಸೀಕೆರೆಯವರ `ಸಂತೆ ಸರಕು’ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಕಲನದ ಬಗ್ಗೆ. ಇದು ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಕೃತಿ ಕೂಡ.

ಸೇರುವ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕೇ ಸರಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯಾದರೂ ಎಲ್ಲಿರುತ್ತೆ? ಆದರೆ, ಮಮತಾ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮೀರುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮದೇ ಆಜಾಂದಿತನ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಮತಾರಂತೆಯೇ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 40 ಕವಿತೆಗಳಿವೆ. ಹೃದಯ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿದಂತೆ ಕವಿತೆ ಆರಂಭಿಸಿ, ಜಿಗಿಜಿಗಿಯೆ ಬಾಲೆ ಎಂದು ಜಿಗಿಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಂತೆ ರಾಧೆ ಕೊಳಲನು ತಾನೇ ನುಡಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಮತಾರ ಪದ್ಯಗಳ ಜರ್ನಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹತ್ವದ ಕವಿ ಚಂಪಾ ಕೂಡ ಹಿಂದಕ್ಕೊಂದು ನುಡಿ ಬರೆದು ಮಮತಾ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ- `ಕಾಲ ಕೆಳಗಿನ ಕೆಂಡ, ಕಾಲು ಪುಟಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಎಂದೂ ಸುಡಲಾರದು. ಅಂತಹ ಲುಟುಪುಟು ನಡಿಗೆ ಮಮತಾ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಇದೆ’. ಹೌದು, ನಾವು ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುತ್ತಿರುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕೆಂಡವೋ ಕೆಂಡ; ಅಸಮಾನತೆಯ ಕೆಂಡ, ಕೋಮುವಾದದ ಕೆಂಡ, ಅತೀ ಜಾತೀಯತೆಯ ಕೆಂಡ. ಕವಿ ಈ ಕೆಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ, ಕೆಂಡ ತಾಕದಂತೆ ಪುಟಿಪುಟಿಯುತ್ತಲೇ ಕಾವ್ಯ ಜಗತ್ತಿನ ತಂಗಾಳಿಯನ್ನು ಹರಡಬೇಕಿದೆ. ಮಮತಾ ಇಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ದೇಶ ಸುತ್ತುವುದು, ಹಾಗೆ ಸುತ್ತುತ್ತಲೇ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನವಾಗೋದು, ಬೀದಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡೋದು ಮಮತಾರ ಜೀವನ ಶೈಲಿ. ಕವಿಗೆ ತಾನು ಬರೆದಿದ್ದೆಲ್ಲ ಕವಿತೆನಾ? ತಾನು ಕವಿಯಾ? ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಕಾಡುವುದು ಸಹಜ. ಈ ಸಹಜ ಅನುಮಾನ ಕವಿಯಾಗಲು ಹೊರಟ ಮಮತಾರಿಗೂ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆ ಕಾಡುವಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಕವಿತೆಗಳು ಗರ್ಭಕಟ್ಟಿ ಫಲದಾಯಕ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಿದಂತಿವೆ. ನವ್ಯ, ನವೋದಯ, ದಲಿತ, ಬಂಡಾಯಗಳ ವರ್ತುಲಗಳಾಚೆ ಮಮತಾ ನಿಂತಂತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ `ವರ್ತುಲ’ ಬಂಧನಗಳಿಲ್ಲ; ಹಾಗಂತ, ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರವೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುವುದೇ ಒಂದು ಮುಖವಾಡವಾಗಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಾಜದ್ದೇ ಒಂದು ನಿಜಮುಖವಾಗಿಬಿಡುವ ತಹತಹದಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಕವಿತೆಯಿಂದ ಕವಿತೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.

`ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಬಿಡು
ಒಳ್ಳೆ ನಿದ್ದೆ ಬರಲಿ
ಕಣ್ಣಂಚಿನ ಹನಿಯು ಕರಗಿ
ಕನಸ ಹೆಣೆದು ತರಲಿ’ – ಇದು ಮಮತಾ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಮಮಕಾರ, ಮಮಕಾರದಂತೆಯೇ ಹಾಹಾಕಾರವಿದೆಯಿಲ್ಲಿ.

`ಕಳ್ಳ ನೋಟಗಳು ಹುಸಿ ಅಹಂಗಳು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ ನಮಗೆ’ – ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಿಬಿಡುವ ಎದೆಗಾರಿಕೆಯ ಪದ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಓದಲು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕವಿತೆ ನಾಲಿಗೆಗೆ ದಕ್ಕುವಂತಿರಬೇಕೋ? ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹೊಕ್ಕುವಂತಿರಬೇಕೋ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮಮತಾರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕವಿತೆಗಳು ಹೇಳುವ ಉತ್ತರ- ನಾಲಿಗೆಗೆ ದಕ್ಕಿದಂತೆಯೂ, ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹೊಕ್ಕಿದಂತೆಯೂ ಇರಬೇಕು ಎಂದು!

ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಮಮತಾ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕಮುಖಿಯಾಗಿಯೂ, ವಾಚ್ಯತೆಯ ಭಾರದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನರಳುತ್ತವೆ; ಸೆಗಣಿ ಗೂಡು ಕಲ್ಲಿನ ಮನೆಯು- ಕವಿತೆಯ `ಸಿದ್ಧ ಸೂತ್ರ ಬದಲಾಗಬೇಕು
ಅಜ್ಜಿ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಜೊತೆಯಾಗಬೇಕು ಹೊಸ ಕತೆಗಳ ಬರೆಯಬೇಕು ಅಕ್ಷರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ’ – ಇಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ತನ್ನ ಗುಣವನ್ನು ಋಣದತ್ತ ವಾಲಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವುದೇ ಕಾವ್ಯದ ಗುಣವಾಗಿರುವಾಗ ಸಂತೆಗೆಂದು ಮೊಳ ಕವಿತೆ ಹೆಣೆಯಲು ಹೋಗಲೇಬಾರದು. ಕಾವ್ಯವೆಂಬುದು ಮಹಾಮಯೆ, ಅದೊಂದು ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಇದ್ದಂಗೆ; ಅದೊಂದು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಇದ್ದಂಗೆ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣಿಸುವುದರಿಂದ ಕೆಂಗೆಟ್ಟಿರುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೂಡಿಟ್ಟ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹೊರಬಿಟ್ಟೇ ನೋಡಬೇಕು. ಗಾಢ ಒಂಟಿತನದ ಭಾವಗಳನ್ನು, ರೆಕ್ಕೆಪುಕ್ಕ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಏರಿ ದಾಟುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಈ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕವಿತೆಗಳ ಗುರಿ- ಅದುವೇ `ಸಂತೆಯ ಸರಕು’. ಚಂಪಾರವರು ಈ ಕೃತಿಯ ಹಿನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತೊಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಮಮತಾ ಅರಸೀಕೆರೆಯವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗೀಗ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಕೈಮರದಂತಿವೆ;


`ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕಾವ್ಯ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಮೇಘ ಸ್ಫೋಟದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುತ್ತ ಒಂದು ಗೊಂದಲದ ಪರಿಸರ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ. ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳು ಕುಸಿದು ಹೋಗಿ ಕವಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮೇಣದ ಬತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ದಾರಿಗಾಗಿ ತಡಕಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ...’ ಹೌದಲ್ಲವೇ !

ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ- https://www.bookbrahma.com/book/sante-saraku

.......................

ಕವಿ- ಕವಿತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ

ಆಸೆ ಪಟ್ಟಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ಸಿಗುವಂತಾದರೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲವೇ? ಹಾಗೆಯೇ, ತೋಚಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ಗೀಚಿದಾಗ ಕವಿತೆಗಳಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಆನಂದವೇನಿರುತ್ತದೆ? ಎಸ್.ಕೆ.ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಓರ್ವ ಕವಿಮನಸಿನ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕವಿಮನಸು ಈಗ ‘ತೋಚಿದ್ದು- ಗೀಚಿದ್ದು’ ಎಂಬ ಕವಿತಾ ಸಂಕಲನದ ಮೂಲಕ ಬೆತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಗೀಚಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಕವಿತೆ ಆಗುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದೇ ವಿಶೇಷವಾದ ಸಂಗತಿ.

ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಿತ್ರರಾಗಿರುವ ಪತ್ರಕರ್ತ ಎಸ್.ಕೆ.ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಕವಿತಾ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಹೊರ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಸಂಪಾದಿತ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ತಂದಿರುವ ಅನುಭವ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರಿಗಿದೆ. ತುಂಗಾ ತರಂಗ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರ ತರುತ್ತಲೇ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು-ಕುಂತು ಕವಿತೆಗನ್ನು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರವಾಗಿ ಗೀಚುತ್ತಲೇ ಬಂದ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರು ಈ ಗೀಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಯಾವುದೋ ಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಡಚಿಡದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಲ್ಲಿ ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದೊಂದು ಕವಿತೆಯು ನೂರೆಂಟು ಲೈಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರ ಗೀಚುವಿಕೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದಂತಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಕವಿತೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹರಿದಾಡಿ ಕೊನೆಗಾಣುವುದು, ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಾಗಿ ಶೇರ್ ಕೇಳುವುದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯಬಿಟ್ಟ ಹಲವು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಮಾಡಿ ಸಂಕಲನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ತಂದು ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಸುಮ್ಮನೆಯ ಮಾತಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯೂ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿ ‘ತೋಚಿದ್ದು- ಗೀಚಿದ್ದು’ ಸಂಕಲನವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಟ್ಸಪ್, ಟ್ವಿಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರ ನೂರಾರು ಕವಿತೆಗಳಿವೆ. ಯಾವುದೋ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಜೀವಿಗಳಿರುವಂತೆ ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾವ ಹೊತ್ತ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರ ಕವಿತೆಗಳು ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ತೋಚಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗೀಚಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ನಿಜವಾಗಲೂ ಆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಲಿಮಿಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಕವಿತೆಯಾಗಬಹುದಾದ ಭಾವಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಈ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಯ್ಯ ಎಂಬ ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾಗುವ ಇವರ ಗೀಚುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನುಮದಾತನ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಚಿಲುಮೆ ಇದೆ-

’ಭುವಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಮ್ಮ ಎಂಬ ಆಂತರ್ಯವಿದೆ

ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಕಂಡ

ನನ್ನುಸಿರೇ ನನ್ನಯ್ಯ...’

ಅವರ ‘ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಹತ್ಯೆ’ ಎಂಬ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಡುವ ಸಾಲುಗಳಿವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಬಂದೇ ಬರುವ ಸಾವಿಗೇಕೆ ಭಯ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಗೀಚಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಮಗುವಾಗಲು ಆಸೆಪಟ್ಟು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಕೂಸಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೂ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಾವೂ ಒಬ್ಬ ರೈತರಾಗಿರುವ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ‘ಭಗವಂತನಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲು ಅನ್ನದ ಕೂಗು’ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತಾರೆ. ಕಲಿಯುವ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಲಂಗ ತೊಡುತ್ತಿದ್ದವಳ ಭಾವ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣಸುಂದರಿ, ಬಿಳಿಸುಂದರಿ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹರಿಯಬಿಟ್ಟು, ಯಾರದೀ ಪಾಪಿ ಪಿಂಡ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಹಗುರಾಗಿಬಿಡುವ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ, ಹೊಲಸು ಮನಸುಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಗೀಚುತ್ತಾರೆ. ದುಡಿಮೆಯ ಖುಷಿಯೊಂದಿಗೆ, ಬದಲಾದ ಗೆಳತಿಯ ಭಾವದೊಂದಿಗೆ, ತೆರೆದ ಮನದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ನೇಸರನ ಬೇಸರ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಲೇ, ನೋವಿನಾಳದ ಚೂರಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಮತ್ತೆ ಬಂಧಿಯಾಗಲು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾ, ಬೆಲ್ಲದ ಬದಲು ತನಗೆ ಬೇವೇ ಇರಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಾ, ಕಳೆದುಹೋದ ತನ್ನತನದ ಬಗ್ಗೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾ, ಅವಳು ನೀನೇನಾ? ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಭಾವನೆಗಳಿಲ್ಲದ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಸೆಳೆದವಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಕ್ಷರ ಕಟ್ಟುತ್ತಾ, ಮದುವೆಯೊಂದ ನೋಡಿದೆ ಎಂದು ಕುಣಿಯುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಮಿತ್ರ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಗೀಚುವಿಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕುತೂಹಲವನ್ನೂ ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಛಕ್ಕನೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಲುಗಳು ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ;

’ಬೆಳಗಿನ ವಾಕಿಂಗೇ ಹಾಗೆ

ಇಕ್ಕಟ್ಟು ಜನಸಾಗರ

ಸುತ್ತಾಡಲು ಇಷ್ಟೇ ಸಾಲುಗಳೆಂಬ ಲೆಕ್ಕ’ 

ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಇದೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕವಿತೆಯಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದವು. ಇಡೀ ಕವಿತೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕವಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕವಿ ಮೊದಲು ತಾಯ್ತನ ಅನುಭವಿಸಿರಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಕವಿತೆಯ ಕೂಸು ಸುಂದರ ಘಟ್ಟ ತಲುಪಬಹುದು.

ಈ ಕವಿತಾ ಸಂಕಲನದ ವಿಶೇಷತೆ ಇರುವುದು ಕವಿಯೂ ಅದೆಷ್ಟೋ ಜನ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಮೇಷ್ಟ್ರೂ ಆಗಿರುವ ಶ್ರೀಕಂಠ ಕೂಡಿಗೆಯವರ ಸುಂದರ ಮುನ್ನುಡಿ. ಈ ಮುನ್ನುಡಿ ಅವರ ಸುಂದರ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರದಲ್ಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವುದು. ಕವಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ ತಪ್ಪೆಸಗಬಾರದು ಎಂಬಂತಿದೆ ಈ ಮುನ್ನುಡಿ.’ಕವಿತೆ ಅವತರಿಸುವಾಗ ಅದು ತನ್ನ ಅಂತರಾರ್ಥವನ್ನು ತಾನೇ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕೇ ಹೊರತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೇ ಕೂಡಿಗೆಯವರು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಬದುಕು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆಯೇ ಕೇವಲ ಗೀಚುವಿಕೆಯಿಂದ ಕವಿತೆ ಮೂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಗೀಚುವಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಭಾವನೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿರುವ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಇಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಕವಿಯಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಈ ಗೀಚುವಿಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ, ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಾಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರೆಯಲಿ.

............................

ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತವರುಮನೆ  ಹುಡುಕಿದ ಮುಮ್ತಾಜ್ ಬೇಗಂ

ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜನಪದವಿಲ್ಲ. ಜನಪದ ಎಂದರೇನೇ ಅದೊಂದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಜಗತ್ತು. ಹೆಣ್ಣೇ ಇಲ್ಲದ ಜನಪದವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. `ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತವರುಮನೆ’ ಹುಡುಕಲು ಹೊರಟಿರುವ ಗಂಗಾವತಿಯ ಡಾ.ಮುಮ್ತಾಜ್ ಬೇಗಂ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತವರುಮನೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ ಜಾಗ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಆ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆಗಿರುವುದು ಅಪರೂಪ. ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಇದೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು. 

ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂಬುದು ಸಮುದ್ರವಿದ್ದಂತೆ. ಆ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಅದೆಲ್ಲೋ ತುತ್ತ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ತವರುಮನೆಯ ನಂಟು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಲೇಖಕರೇ ಹೇಳುವಂತೆ, ಹೆಣ್ಣು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಪರಿಸರದಿಂದ ಮದುವೆ ಎನ್ನುವ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ನಂತರ ಬೇರೊಂದು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಪುರುಷಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ತವರುಮನೆ ಮತ್ತು ಗಂಡನ ಮನೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಹೆಣ್ಣಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತವರುಮನೆ ಎಂಬುದೇ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಿರಿವಂತರಿಗೂ, ಬಡವರಿಗೂ ಏಕರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸುಖದಂತಿದೆ. ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತು ಒಂದಿಷ್ಟು ಟಿಪ್ಪಣ  ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಲೇಖಕರು. ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತವರುಮನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ ಎಂದೇ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಲೇಖಕಿ ಡಾ.ಮುಮ್ತಾಜ್ ಆ ನಂಬಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಜನಪದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ತವರುಮನೆಯ ಲಿಂಕುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಹಳ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. 

ಅಕ್ಷರ ಎಂಬುದು ಏನೆಂದೇ ಗೊತ್ತಿರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಜಾನಪದ ಜಗತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನೇ ಅಡಿಗಲ್ಲಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ತಾವು ಪಟ್ಟ ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಜನಪದದ ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನೇತು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಜನ. ಅಂತಹ ಜನಪದದಲ್ಲಿ `ತವರುಮನೆ’ ಯನ್ನು ಹುಡುಕಿರುವ ಡಾ.ಮುಮ್ತಾಜ್ ತಮಗೆ ಸಿಕ್ಕಷ್ಟು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಸಂಶೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೊಂದು ಮಿತಿ ಎಂಬಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಮಿತಿಯೂ ಹೌದು. ಆನಪದ ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ತವರುಮನೆ ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಹೆಣ್ಣಿನ ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆನಂತರ, ಅದೇ ಜನಪದ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ನಾಕು ಮಕ್ಕಳ ಕೊಟ್ಟು ಸಾಕು ಮಾಡೋ ಶಿವನೇ

ನಾಕರ ಮ್ಯಾಲೆ ಆರತಿ ಹಿಡಿಯೋಕೆ

ನಾರಿಯ ಕೊಟ್ಟು ಕಡೆ ಮಾಡೋ

- ಜನಪದದ ಜನಕ್ಕೆ ನಾರಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಎಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಮೂರು ಸಾಲುಗಳು ಸಾಕೇನೋ ಉತ್ತರ ಹೇಳಲು. ಅದೇ ಜನಪದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೂಗುದಾರ ಹಾಕಿ, ಅವಳ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಸಂಕೋಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂಬಂತೆ... 

ಅತ್ತೆಯ ಮನೆಯಾಗ ಮುತ್ತಾಗಿ ಇರಬೇಕ

ಹೊತ್ತಾಗಿ ನೀಡಿದರ ಉಣಬೇಕ

ಮಗಳೇ, ಹೆತ್ತವರ ಹೆಸರ ತರಬೇಕ

ದಾಂಪತ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ ಎಂಬಂತೆ ಹೊರೆ ಹೊರಿಸಿರುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಭಾಸವಾಗುತ್ತೆ. ಇಂತಹ ಸಾಲುಗಳನ್ನೇ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಲೇಖಕಿ ಡಾ.ಮುಮ್ತಾಜ್ ಸಮಾಜದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಜೊತೆ ಹೇಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಜನಪದವಾಗಿ ಅರಳಿದಳು, ಹೇಗೆ ಅದೇ ಹೆಣ್ಣು ಜನಪದದ ತವರುಮನೆಯ ಸಿರಿಸಂಪತ್ತಾದಳು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಹೀಗೆ, ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಲೇ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತವರುಮನೆಯ ಹುಡುಕಾಟ ಶುರುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತವರುಮನೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಲೇಖಕಿ ಶೋಧ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೌಖಿಕ ಪದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತವರುಮನೆಯ ಅಗಾಧತೆಯನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತವರುಮನೆಯ ಗರತಿ ಹಾಡು, ಮದುವೆ ಹಾಡು, ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲು ಹಾಡು, ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು, ಮಳೆರಾಯನ ಹಾಡು, ಜನಪದ ಕಥನಗೀತೆ, ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತವರುಮನೆ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಹಾರೈಕೆ, ಕ್ಷಣ ಕತೆ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೊರಡುವ ಲೇಖಕಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಬಂದು ತಲುಪುವುದು ಅದೇ ತವರುಮನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗೆ. ಮೌಖಿಕ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಡಪುಗಳು, ಗಾದೆಮಾತು, ಒಗಟುಗಳು ಹೇಗೆ ತವರುಮನೆಯ ಸಂಬಂಧ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದರ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಕೂಡ ಲೇಖಕಿ ಮುಮ್ತಾಜ್ ಕುತೂಹಲಭರಿತವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. 

ತವರುಮನೆ ಎಂದಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಆಚರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುತ್ತವೆಯೇ? ತವರುಮನೆಯ ಆಷಾಢಮಾಸ, ಗೌರಿಹುಣ್ಣಿಮೆ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಗುಳ್ಳವ್ವದಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಂಶೋಧಿಸಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಶಿಸಬಹುದು. ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ತವರುಮನೆಯ ಕುರಿತು ಇದೆ. ಲೇಖಕಿ ಜನಪದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯ ತವರುಮನೆಗಳ ಕಷ್ಟಸುಖ ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಹೃದ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ಕುರಿತು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜನಪದದ ತವರುಮನೆ ನೋಡಿದ್ದಾಯ್ತು, ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ತವರುಮನೆ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ತೋರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಲೇಖಕಿ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲೇಖಕಿಗೆ ದುಃಖವೇ ದಕ್ಕಿತಾ? ತವರಿನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಶಿಥಿಲತೆಯನ್ನು ಆದ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ.ಮುಮ್ತಾಜ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹೊಳಹುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಲೇಖಕಿ, ರಾಗಿಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಬೀಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ತೊಂಭತ್ತು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೆಂದೇ ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂಬಂತಹ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಅದರ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮಳೆಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜನಪದರು ಬಹಳ ವಿಶೇಷವಾಗಿಯೇ ದೃಶ್ಯ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 

ಮೂಡುಸೀಮೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಾರೋ ಮಳೆರಾಯ

ಕಗ್ಗಲೀನ ನನ ತವರೀನ ಮುಂದೆ

ಜಗ್ಗೀಸಿ ಹುಯ್ಯೋ ಮಳೆರಾಯ

ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಲೇ ತನ್ನ ತವರುಮನೆ ಕೂಡ ಮಳೆಯಿಂದ ನೆನೆಯಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸುವ ಹೆಣ್ಣು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಹತ್ತುಹಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಯಾತ್ರೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಲೇಖಕಿ ಡಾ.ಮುಮ್ತಾಜ್, ಇಡೀ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಜೀವಂತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. 

ಜಾತ್ಯಾತೀತ ತತ್ವದಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಡಾ.ಮುಮ್ತಾಜ್ ಬೇಗಂ `ಪಿಂಜಾರರು ಒಂದು ಜಾನಪದೀಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎನ್ನುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಧರ್ಮೀಯ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಟಿವಿ-9 ವಾಹಿನಿಯ ಹಿರಿಯ ವರದಿಗಾರ ಸಿದ್ದು ಬಿರಾದಾರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸಾರ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಡಾ.ಮುಮ್ತಾಜ್ ಬೇಗಂ ಈಗಾಗಲೇ ಕಬಂಧ ಬಾಹುಗಳು ಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನು, ಬರದ ಭೂಮಿಯ ಚಿಗುರು ಎಂಬ ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಯನ್ನು, ಕೃತಿಬಿಂಬ ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. 

ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಾಹಕರಾದ ಪುರಾಣಕಾರರು, ಕೀರ್ತನಕಾರರು, ಕತೆ, ಉಪಕತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾಯ್ತನ ವೈಭವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾಯ್ತನ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂಬುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಿ ಮಕ್ಕಳಾಗದ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಬಂಜೆ ಎಂದು ಹೀಯಾಳಿಸಿ ಅಪಮಾನಿಸುತ್ತಲೂ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಅಸಂಖ್ಯ ನೋವು ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಹಾಡಾಗಿಸಿ ಹಾಡಿರುವ ಜನಪದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖವನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಡಾ.ಮುಮ್ತಾಜ್ ಬಿಡಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 

..................

ಶಿವಕುಮಾರ ಮಾವಲಿಯವರ ’ಚಲಿಸುವ ಕಥೆಗಳು’!

ಶಿವಕುಮಾರ ಮಾವಲಿಯವರು ‘ಟೈಪಿಸ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಥೆ’ ಸಂಕಲನದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳು ವಾಸ್ತವಿಕ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಘಟಿಸುತ್ತಲೇ ಬಹುರೂಪಿ ಗುಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಚೌಕಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಗೋಡೆ-ಕಿಟಕಿಗಳಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕಥೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬಯಲಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡು ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತವೆ. ಭಾವನೆಗಳ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡುತ್ತವೆ. ಚಂದದ ಬಿಸಿಲಿನೊಂದಿಗೆ ಲೀನಗೊಂಡು ಅರಳುತ್ತವೆ. ಹೊರಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆರಳಲು ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಯಥಾ ‘ಅಂಕಣ’ಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತವೆ. ಬಹುರೂಪಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಹೊರತಂದಿರುವ ‘ಟೈಪಿಸ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಥೆ’ ಸಂಕಲನ ಮೂಲತಃ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳು ಕಥೆಗಳ ರೂಪ ತಾಳಿ ಸ್ವತಃ ಬರಹಗಾರನನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿವೆ. 

ಕಥಾ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೂಡಲೇ ಆ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ಭೂತ ಕನ್ನಡಿ ಹಾಕಿ ಪೊಲೀಸಿಂಗ್ ಮಾಡತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸ್ವತಃ ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳೇ ಆ ಪೊಲೀಸಿಂಗ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ತಾವು ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ ಚಲಿಸುವ ಕಥೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ತೃಪ್ತಭಾವದ ಇಂಧನ ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಲ್ಪಟ್ಟಂತಿದೆ. ನೀಲು ಪದ್ಯದಂತೆಯೇ ಸಾಗುವ ‘ಶಾಸಕರೊಬ್ಬರ ಶೌಚಾಲಯ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಾಹಸ’ ಎಂಬ ಕಥೆ ಇಡೀ ಸಂಕಲನದ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಕಥೆ. ಶೌಚ ಮಾಡಿ ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲು ಹೊರಡುವ ಬಂಗಾರಸ್ವಾಮಿ ನಗು ತರಿಸುತ್ತಲೇ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈತನಿಗೆ ಶೌಚಾಲಯ ಬಳಕೆಯ ನಿಷೇಧದ ಪಾರಿತೋಷಕ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಆ ಕಥೆಯ ಮಾನವೀಯ ಮುಖ ಮತ್ತು ಅಮಾನವೀಯ ಸಮಾಜದ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. 

ಕಥಾ ಸಂಕಲನದ ಬಹುತೇಕ ಕಥೆಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಫೋಟೋ ಅಂಟಿಸಿ ಭೋರ್ಗರೆವ ಅಲೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸ ಹೊರಟಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಯಲಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿ ಗೋಡೆಯ ಮಿತಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಾರ ಮಾವಲಿ ವಿಫಲಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಥೆಗಾರನನ್ನು ಮೀರಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುರೆಯುತ್ತವೆ. ‘ಆಕೆ’ ಎಂಬ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಆಕೆಯ ಮನೋಭಾವ’ ನೋಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೊಂದು ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸುತ್ತಾ, ಕಥೆಯಾಗುತ್ತಾ ತನ್ನ ದಾರಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ‘ಹೂವಿನ ವ್ಯವಹಾರ’ ಮಾಡುವ ಹೂವು ಮಾರುವ ಹುಡುಗ ಬೆಳೆಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಸಿರಿವಂತದ ಜಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೂವು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗಿ ‘ಹೂವು ಪಡೆಯಲಾರದ ಬಡತನ’ಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವ ಪರಿ ಕಥೆಗಾರನ ಕಸೂತಿತನ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ. 

ಕಥೆಗಾರ ತನ್ನ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನೇ ‘ಪಾತ್ರ’ವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ. ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಕಾಲವನ್ನೇ ‘ಕಥಾಕಾಲ’ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಕಥೆಗಾರ ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳು ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಅರೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಶಿವಕುಮಾರ ಮಾವಲಿ, ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಂಬೇರಿಯಂತೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಟ್ಟೇ ಇಲ್ಲ. 

ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸದ ಪ್ರತಿಭಾ ಎಂಬ ಹುಡುಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾದ ಆತನ ಜೊತೆ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಬೆತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬದುಕು ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾನು ಮೋಸ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಭಾ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಗಳ ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಬ್ದಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕಥೆಗಾರ ಬರೆದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಆನಂತರ ನಡೆದಿದ್ದೇ ಬೇರೆ. ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಟೈಪಿಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಟೈಪಿಸುವ ಕೋಮಲಮ್ಮ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಟೈಪಿಸಲು ಹೋಗದೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡ ಕಥೆಗಾರ ಅದರ ಮೂಲ ಏನೆಂಬುದನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಖಜಿಟಲ್ ಲೋಕದ ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ದಡ್ಡತನ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕಿದೆ. ಆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೋಕದಿಂದ ದೂರವೇ ಇರುವ ಆಕೆಯ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಕೂಡ ಸತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಥೆ ಟೈಪಿಸಲು ಆಕೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾದರೂ ಯಾಕೆ? ಕೋಮಲಮ್ಮನ ಮಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರತಿಭಾ. ಈ ಪ್ರತಿಭಾಳ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ತಾಯಿಯಾದವಳು ಟೈಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ? ಹೀಗೆ, ಮಾನಸಿಕ ಭಾರದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಮಾವಲಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಭಾವುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಬೇಗನೇ ಕಥೆ ಮುಗಿಸಿಬಿಡುವುದು ಅವರ ಮೈನಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್. ಕಥೆ ಮುಗಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಥೆಗಾರ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ  ಒಪ್ಪಬಹುದೇ? 

ಮಾವಲಿಯವರ ಎರಡನೇ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿರುವ ಕಥೆಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ಓಡುತ್ತವೆ. ಮಾತಿನಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೌನ ತಂದವಳು, ಮಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯಾನ್, ಲಾಸ್ಟ್ ಸೀನ್, ವಸೂಲಾಗದ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ, ಡಸ್ಟ್‌ಬಿನ್‌ಗಳ ಉಭಯ ಕುಶಲೋಪರಿ, ಸಾಕ್ಷಿ ನಾಶಮಾಡುವ ಸಮುದ್ರ...ದಂತಹ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಓಟತನ ಕಾಣಬಹುದು. ಮಾವಲಿಯವರ ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಕಥೆಗಳು ತೆರೆದ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನೊಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಜಗತ್ತಿನೊಳಗೆ ಲೀನವಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಂಕಣಕಾರನೊಬ್ಬ ಅಂಕಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು ಕೂಡ ಆಶ್ಚರ್‍ಯದ ವಿಚಾರ. ಟೈಪಿಸ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಥೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮಾಳವಿಕ ಹಾಕಿದ ಕೇಸ್‌ವರೆಗೂ ಸಾಗುವ ಕಥಾ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯದೇ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಶಿವಕುಮಾರ ಮಾವಲಿ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದ ಮೂಲಕ ‘ಕಥಾ ಕೆರಳುವಿಕೆ’ ಮತ್ತು ‘ಮನೋ ಅರಳುವಿಕೆ’ಯ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ- https://www.bookbrahma.com/book/typist-tiraskarisida-kathe

..................................

ಕೌದಿ ಕವಯತ್ರಿ ರಜಿಯಾ.....

ಕವಯಿತ್ರಿ ಡಿ.ಬಿ.ರಜಿಯಾ ಮತ್ತು ಪರದೆ ಸರಿದಂತೆ ರಜಿಯಾ ಕವಿತೆ ಮಡಚಿಟ್ಟ ಕೌದಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರದೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದೌರ್ಜನ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಳಿದ ದೊಡ್ಡಮ್ಮ, ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ, ಅಮ್ಮ, ಅಕ್ಕ, ಅತ್ತೆ ಎಲ್ಲರ ದುಮ್ಮಾನ ಸುಮ್ಮಾನಗಳ ಮಹಾ ಕಾವ್ಯವಿದೆ. ಅವು ಅಮೂರ್ತ ರೂಪದ ಮನವರಿಕೆಗಳು. ಜೊತೆಗೆ ಮಹಾಮೌನದ ಕಾವ್ಯವೂ ಇದೆ. ಮನೆಯಂಗಳದ ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನದ ದಾರಿ ರಜಿಯಾರವರದು ಎಂದು ಕವಯತ್ರಿ ಪ್ರೊ.ಸ.ಉಷಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮಾತು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಡಿ.ಬಿ.ರಜಿಯಾರವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕವನ ಸಂಕಲನ `ಪರದೆ ಸರಿದಂತೆ’ ಓದಿದರೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಬಳ್ಳಾರಿ ಬಳಿಯ ಹಿರೇಹಾಳ್‍ನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದ ಹೆಚ್.ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಮತ್ತು ಸಕೀನಾ ಬೇಗಂರವರ ಮಗಳಾದ ಡಿ.ಬಿ.ರಜಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಇರುವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರು. ಆ ಮಾನವೀಯತೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡವರು. ಈಗಾಗಲೇ ಛಾಯೆ, ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತೇವೆ, ಋತು, ಮಡಚಿಟ್ಟ ಕೌದಿ, ರಜಿಯಾರವರ ಕವನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕೃತಿಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಚರ್ಚಿತ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ರಜಿಯಾರವರು ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಪರದೆಯ ಒಳಗಿನ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಕಂಡವರು. ಆ ಪ್ರಪಂಚದ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತು ಪರದೆ ಸರಿಸಿ ನೋಡಿದವರು. ಪರದೆ ಸರಿದಂತೆಲ್ಲ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಭಾವನೆಗಳ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಕವಿತೆ ಆಗಿಸಿದವರು. ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಬೂದಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೆಂಡದಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ, ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟಂತಿರುತ್ತವೆ, ಆಗಷ್ಟೇ ಹಣತೆಗೆ ಹತ್ತಿದ ಬೆಳಕಿನಂತಿರುತ್ತವೆ. ಇವರ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿಯೇ ಓದಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಒಂದು ಕವಿತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಕವಿತೆಗಳ ಆಂತರ್ಯದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತದೆ!

ತಣ್ಣಗೆ ನಡೆದಿದೆ ದೃಶ್ಯಗಳ ಅವಲೋಕನ ಎಂದು ಇವರ ಕವಿತೆ `ಪರದೆ ಸರಿದಂತೆ’ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದೇ ಪರದೆ ಸರಿದಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ಲೋಕ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮನ ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಅಲ್ಲಿ ನಿರಹಂಕಾರದ, ನಿರಾಡಂಬರದ ಜಗತ್ತನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಲೇ ಆಳ ಕಣ ವೆಯ ಪ್ರಪಾತದ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊಕ್ಕುಳ ಬಳ್ಳಿ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಜ್ವಾಲೆಗಳ ಯಮಯಾತನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಲು ಈ ಕವಯಿತ್ರಿ ಅದೆಷ್ಟು ನೋವು ಅನುಭವಿಸಿರಬಹುದು! ಅಥವಾ ಅಂಥ ನೋವನ್ನು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಎದುರಾ ಬದುರಾ ಕಂಡಿರಬಹುದು! ತೆರೆ ಸರಿದ ಪ್ರದರ್ಶನದೊಳಗಿನ ಬಯಲು ಬಯಲೆ ಎಂದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸರಿದ ಪರದೆಯ ಕೊನೆ ಏನೆಂಬುದನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಿಂಬ ಆ ಕವಿತೆಯ ತಪ್ತ ನೆರಳು, ಅದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಯಾತನೆಯ ದಿಗಿಲು. 

ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಕವಿ ಎಸ್.ಜಿ.ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; `ಇದು ವಿಘಟನೆಗಳ ಯುಗ. ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿಘಟನೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಾಜ್ಯ, ದೇಶ, ಜಾಗತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಬಿರುಕು. ಒಂದಾಗಿ ಬಾಳುವುದೆಂದರೆ ತಮ್ಮತನವನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡು ಒಡಬಾಳುವೆ ನಡೆಸುವುದಲ್ಲ. ಬೇಂದ್ರಯರವರು ಕೂಡಿರಲಿ ಬಾಳು, ಇಡಿ ಗಾಳಿನಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಬೀಜ ಇಡಿಯಾಗಿ ಇದ್ದಾಗ ಅದು ಬಿತ್ತ, ಫಲವತ್ತಾದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದರೆ ಮೊಳೆತು ಸಸಿಯಾಗಿ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿದ ಬಳ್ಳಿಯಾಗಿಯೋ ಸಮೃದ್ಧ ತರುವಾಗಿಯೋ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಬಿತ್ತ ಹೊಡೆದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬೀಜವಾಗದು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಕವಯಿತ್ರಿ ಡಿ.ಬಿ.ರಜಿಯಾ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ರಜಿಯಾರವರ `ಪಟ’ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಜಿಯಾ ಅರಗದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಾವ್ಯ ಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅನುಭವ ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. 

ಪರದೆ ಸರಿದಂತೆ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕವಯಿತ್ರಿ ಪದ್ಯ ಬರೆದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಕವಿತೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅನುಭವದ ಬಾವಿಯಿಂದ ಜೀವಜಲ ಹೀರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಕನ್ನಡಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಇವರ ಪದ್ಯಗಳ ವಿಶೇಷತೆ ಕೊನೆ ಕೊನೆಗೆ ಹನಿಗವಿತೆಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ ಅಮಲೇರಿಸುತ್ತಲೇ ರೂಪಕಗಳಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಿಂದ ಹೆತ್ತುತ್ತಿರುವ ಡಿ.ಬಿ.ರಜಿಯಾ ದಟ್ಟ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಬಲ್ಲ ನಿಜದ ಕವಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಹೆಣ ್ಣನ ಆಂತರಿಕ ಮನಸಿನ ಚಲನೆಗಳ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆ ಗುರುತುಗಳು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮೂಡಿಸಿದ ಗುರುತುಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ತನ ಇರುವಂತಹ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮುನ್ನುಡಿಗಳಂತಿವೆ. ಕಾಯುವ ಹೊತ್ತು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೊಂದು ಹೆಣ್ಣು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಂಟುನಂಟಿನ ತೊಡಕನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇರುಗಳು ಜೀವ ಹಿಡಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬದಲಾದ ಈ ಕಾಲದ ವೇಗಕ್ಕೆ ಯಾರನ್ನು ದೂರುವುದು? ಎಂದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೇ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗೆರೆ ಪದ್ಯವಂತೂ ಇಡೀ ಕೃತಿಯ ಕುತೂಹಲಭರಿತ ಪದ್ಯ. 

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಣ್ಣ ನೆನಪಿನಾಳದಂತಹ ಕವಿತೆಗಳು ಈ ಕೃತಿಯ ಸ್ಫೋಟಕ ಪದ್ಯಗಳು ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಂತರಂಗ ಹೀಗೇಕೆ ಎಂಬ ಪದ್ಯ ಹೆಣ ್ಣನ `ಕಾಡುವ ಕಾಣದ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರವೇ ನೀನು’ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತು ಫಲಿತಾಂಶ ಒಪ್ಪಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕಲನದ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಯ ಕವಿತೆಗಳೂ ಇವೆ. ಕಿರಂ ರವರಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಹೇಳುತ್ತಲೇ `ಸೂಫಿ ಸಂತನ ಪ್ರೇಮವೆ ಯಾಗ ನನಗದೇ ಸ್ವರ್ಗ’ ಎಂದು ಹಾಡಿಬಿಡುವ ಕವಯಿತ್ರಿ ಕಿರಂ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಎದೆಗೂಡಿಗೆ ಇಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಬಹುತೇಕ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಜಗಳಕ್ಕಿಳಿಯುವ ಭಾವ ಕಾಣಬಹುದು. ತಾನು ಸರಿ ಇದ್ದೇನೆ. ಸಮಾಜ ಸರಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಪದ್ಯಗಳಾದ ರಂಗಭೂಮಿ, ಈ ಬದುಕು ನೀಸಲೆಂದು, ಅನುಭಾವ ವಿಕಸನ, ಧ್ಯೇಯ, ಪ್ರಣತಿ, ಉಡುಪುಗಳು, ಮರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 

ಖ್ಯಾತ ಕವಯಿತ್ರಿ ಎಚ್.ಎಲ್.ಪುಷ್ಪಾರವರು ಕೂಡ  ಈ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ; ರಜಿಯಾರವರ ಕವಿತೆಗಳು ಮೆಲುದನಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಮಾನವಳ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಚಹರೆಗಾಗಿ ಚಡಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ತಾನೇ ಹೊತ್ತ ಛಾಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಹವಣ ಸುತ್ತವೆ, ಪಟ ಎನ್ನುವ ಕವಿತೆ ಈ ರೀತಿಯ ಮುಕ್ತತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. `ನಾನ್ಯಾವತ್ತೂ ಕವಿತೆ ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಅದು ನನ್ನೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟುವಂಥದ್ದು. ನಾಲ್ಕು ಸಾಲು ಬರೆದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಿದ್ದಿ ಬರೆದಿಲ್ಲ. ಯಾರಿಗೂ ತೋರಿಸಿಲ್ಲ... ಯಾವುದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗದೇನೇ ನನ್ನ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಲೇಖನಿ ನಿರಂತರ ಸಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ... ನನ್ನ ಕವಿತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಲಿವೆ. ಮೌನವಾಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಚಿಂತಿಸಿ, ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಮಾನವೀಯ ನೈಜತೆಗೆ ದನಿಯಾಗುತ್ತಲಿವೆ’ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿರುವ ಕವಯಿತ್ರಿ ಡಿ.ಬಿ.ರಜಿಯಾರವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೂಡ ಓದುವಾಗ ಪರದೆ ಸರಿದಂತಹ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ನೆಲೆಯ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲ. ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಛಾಪಿನ ಮೂಲಕ ಬರೆಯಲು ಹೊರಟ ಡಿ.ಬಿ.ರಜಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೋಕದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪರದೆ ಸರಿದಂತೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕವಯಿತ್ರಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಪರದೆ ಸರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಕರಗುತ್ತಿರುವ ಮೇಣದ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಂತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಡಿ.ಬಿ.ರಜಿಯಾರವರ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲ; ಇದು ಪರದೆಯೊಳಗಿಂದ ಕಣ ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಅನುಭವಗಳು. ಆ ಅನುಭವಗಳನ್ನೇ ಅವರು ಮೊದಲಿಂದಲೂ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಡಿ.ಬಿ.ರಜಿಯಾರವರನ್ನು `ಕೌದಿ ಕವಯಿತ್ರಿ’ ಎನ್ನಬಹುದೇನೋ!

ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ- https://www.bookbrahma.com/book/parade-saridanthe

...............................................................................................................................................................

 

Top News
Top Events